Bugün  BÄ°R MAYIS.

 Benim yaÅŸ kuÅŸağım için BAHAR BAYRAMI, İŞÇİ BAYRAMI.

Acı ve tatlı kareler ile dolu bir gün.  Okul ile gittiÄŸimiz pikniklerden TAKSÄ°M OLAYLARINA  ve günümüzde TAKSÄ°M YASAKLARINA  uzanan bir gün.

Çok yazılacak ve söylenecektir bugün için bugün.  Ama gelin biz  deÄŸiÅŸik  ufuklara  yol açalım: İşçi, Bir Mayıs  kavramlarını ansiklopedik olarak ele alalım ve irdeleyelim.

İŞÇİ   her hangi bir iÅŸte ücret karşılığı çalışan kimse. İşçi kavramını belirleyen üç temel öğe:

Emek, ücret ve bağımlı olarak çalışmadır. 25 AÄŸustos 1971 tarihli  1475 sayılı Ä°ÅŸ Kanunu ‘ ‘nun 1. Maddesi işçi kavramını oldukça dar tutmuÅŸtur. Ancak  7 Mayıs 1983 tarihli ve 2821 sayılı Sendikalar Kanunu  kavramı biraz daha geniÅŸletmiÅŸtir.

Üç temel öğeye bakacak olursak:  EMEK, ÃœCRET, BAÄžIMLILIK. 

Ä°ÅŸte  yıllarca bu bağımlılık sözü   emeÄŸi hiçe saymaya çalışmış;  bağımlılığı kendi elinde erk olarak gören  ücret vermeyi üstünlük sayan  despot Kaflara EMEĞİ  küçümsemeye; alın terinin ücretsel  ve  insani haklarını vermemeye , ya da kırpmaya çalışmıştır.  Ve  önceleri  beden işçiliÄŸi ile para  kazanan; derdi eve ekmek götürmek olan, bilgi donanımı az  kesim bunu kabul ederken insanın geliÅŸiminin sonucu olarak işçiler de sormaya baÅŸladı bazı soruları. Tabi ki bu da  BÄ°RÄ°LERÄ°NÄ°N hoÅŸuna gitmedi.

BÄ°R MAYISLARA  gelirsek: Bir Mayıs  OrtaçaÄŸ ve günümüzde  Avrupa’ da geleneksel ilkbahar  kutlamalarının  yapıldığı gün., bütün dünya işçilerinin  birlik, dayanışma  ve mücadelesini simgeleyen bayram günü. Bu kutlamaların  dinler öncesi  tarım ayinlerinden doÄŸduÄŸu sanılmaktadır. Bir anlamda toprak; toprağı iÅŸlemek ve verim bayramı; ancak zamanla içi boÅŸaltılmış;  sadece halk ÅŸenlikleri biçimini  almıştır.

Derdi eve ekmek götürenlerin uyanışında kalmıştık.  Bağımlılığı  ve ücret vermeyi EMEKTEN üstün görenler için saat sınırı yok iken;  sekiz saatlik  iÅŸgünü için greve gitti  1 Mayıs 1886  yılında Amerikan İşçi Federasyonu   (AFL). Bu grevin  odağı haline gelen Chicago’ da

polis göstericilere ateÅŸ açtı  ve kanlı olaylara neden oldu.  Tutuklanan sekiz işçiden dördü idam edildi, dördü ağır hapis cezasına çarptırıldı. AFL 1888 yılında yaptığı toplantıda  sekiz saatlik iÅŸgünü hakkı verilene kadar her yıl  1MAYIS  tarihinde gösteri yapılmasını kararlaÅŸtırdı. 2. Enternasyonal’in   Paris’ te toplanan  1. Kongresi  bu kararı uluslararası düzeyde  uygulamayı  benimsedi. 14-21 Temmuz 1889) Ve  1MAYIS  işçilerin birlik ve dayanışmasını  yansıtan bir bayram niteliÄŸini aldı. Günümüzde bir çok ülkede tatil olan günü işçiler büyük kitle gösterileri ile kutlar;  siyasal bir eylem biçim olduÄŸu  göz ardı edilemez.

 Türkiye’ de ilk kutlama 1908-12 arası ilk kentlerde oldu. 1921  yılında iÅŸgal altındaki Ä°stanbul’ da yasaklamalara karşın  Åžirket- i Hayriye tersane ve tramvay işçileri büyük gösteriler yaptılar. 1922 de Sosyalist Partiler  çeÅŸitli yürüyüşler yaptılar.  ÇeÅŸitli  zamanlarda , çeÅŸitli illerde organizasyonlar oldu; yasaklar getirildi, kanlar aktı….Hapis cezaları verildi……

Taksim olayları yaÅŸandı……..Adı ‘ BAHAR  VE ÇİÇEK BAYRAMI’’  oldu…….derken günümüze gelindi.

Ancak bu tarihler ve isimler arasında dikkatimi çeken bir tanesi var:  1923  yılında  1 Mayıs Ä°stanbul’ da Umum  Amele BirliÄŸi  ile  Türkiye  İşçi ve Sosyalist  Çiftçi  Fırkası’ nın öncülük ettiÄŸi İşçi TeÅŸkilatları   Heyet_i   Müttehidesi’nin düzenlediÄŸi iki  ayrı törenle kutlandı. 1925 te bu tören yasaklandı. Bu tören niçin mi önemli. Çünkü  AMELE BÄ°RLİĞİ Ä°LE ÇİFTÇİYÄ° yan yana getiren bir ilk idi bu belki de. Ve  Bahar Bayramı yorumum da dedim ki  toprak, toprağı iÅŸlemek  kutlanıyordu bir anlamda . Kısacası yine  EMEK……

Ve ne acıdır ki  günümüz TÃœRKÄ°YE  YÖNETÄ°MÄ°NCE  toprak ve tarım da  geriletilmiÅŸ durumda;  işçi hakları da DAHA DOÄžRUSU  EMEK HAKLARI DA  yok sayılmakta.

Bu hepimizi ÅŸu noktaya getirir:

Kim olduÄŸunuz ve  ne iÅŸ yaptığınız  ÖNEMLÄ°  DEĞİL ;  statünüzün işçi olup olmaması da ; EMEÄžE  Ä°NANIYORSANIZ;  EMEKTEN YANAYSANIZ;  EVÄ°NÄ°ZÄ°N EKMEĞİNÄ° ÇALIÅžARAK, ALIN TERÄ° DÖKEREK NAMUSUNUZ Ä°LE KAZANIYORSANIZ GÃœN BUGÃœNDÃœR.

Anlamak , anlatmak gerek; sormak gerek  EMEKTEN KORKMAK NÄ°YE;  YOLLARA BARÄ°KAT NÄ°YE; BU MEYDANLARI DA İŞÇİLER YAPMADI MI; TÃœRKÄ°YE  VE DÃœNYA  TARIMCININ, İŞÇİNÄ°NÄ°N  EMEĞİN  ALINTERÄ° Ä°LE   YARATILMADI MI? 

MEYDANLAR KİMİN HEPİMİZİN DEĞİL Mİ?

VE  BU YAZILARIN SAHÄ°BÄ°  Ä°LK GENÇLÄ°K YILLARINDA BAHAR İÇİN BEYAZ GÄ°YERKEN HER 1 MAYIS’ TA;  ARTIK İŞÇİLER  İÇİN EMEK İÇİN BEYAZ GÄ°YECEK  SORULAN SORULARLA………

DAYANIÅžMAMIZ KUTLU OLSUN………..

1 mayıs,  işçi  bayramı,  emek, emeÄŸe yasaklar